Co to jest Zespół Jelita Drażliwego (IBS)?
Pierwsze wzmianki na temat zespołu jelita drażliwego, pochodzą z XIX w Jednak dopiero 1962 powstał uschematyzowany opis tej dolegliwości. Szczegółowa definicja ZJD opracowana została na międzynarodowym zjeździe naukowców, który odbył się w 1999r w Rzymie.
Obecnie ZJD (zespół jelita nadwrażliwego) określa się jako „przewlekłą (trwającą przez co najmniej trzy miesiące) idiopatyczną chorobę przewodu pokarmowego o charakterze czynnościowym charakteryzująca się bólami brzucha i zaburzeniami rytmu wypróżnień, nieuwarunkowanymi zmianami organicznymi lub biochemicznymi”.

Objawy ZJD (IBS)
W przebiegu ZJD zazwyczaj występują bóle brzucha. Mogą one mieć bardzo różny charakter: od tępego łagodnego bólu do ostrych napadów kolki. Bywają przewlekłe, nawracające lub doraźne, zwykle są umiejscowione w okolicach lewego biodra, ale mogą być odczuwalne również w innych obszarach jamy brzusznej. Bóle nasilają się głownie po posiłku. Ulga następuje na ogół po wypróżnieniu.
Charakterystyczne dla ZJD są częste biegunki, zaparcia lub naprzemienne występowanie obu stanów, a także uczucie niepełnego wypróżnienia. W kale może pojawić się śluz. Oprócz tego ZJD zazwyczaj towarzyszą wzdęcia, uczucie nadmiernej pełności i częste oddawanie gazów, szczególnie w ciągu dnia. Objawy te ustępują podczas nocnego odpoczynku.

Oprócz dolegliwości związanych z układem pokarmowym w ZJD mogą pojawić się również objawy pozornie niezwiązane z tą chorobą takie jak: senność, bóle głowy i pleców, częste oddawanie moczu, nieprzyjemny smak w ustach, a także nudności a u kobiet nawet zaburzenia miesiączkowania.

Jeżeli objawy utrzymują co najmniej przez 12 tygodni, wówczas można pokusić się o stwierdzenie, że jest to ZJD. Chorobę tę powinien potwierdzić lekarz gastrolog, który po wykonaniu niezbędnych badań przede wszystkim wykluczy możliwość wystąpienia innych schorzeń ( np. nowotworów, stanów zapalnych itp.)

Przyczyny ZJD (IBS)
Przyczyny wywołujące ZJD nie zostały jednoznacznie określone. Do rozwoju choroby na pewno nie przyczyniają się: nieprawidłowości w budowie anatomicznej, zmiany chorobowe w jelitach, a także z zaburzenia biochemiczne.
Badania naukowe udowadniają, że choroba ta częściej dotyka osób mało odpornych na stres, stosujących niewłaściwą dietę, skarżących się na zaburzenia prawidłowej motoryki jelit, a także podatnych na inne czynniki psychiczne. Niestety niebywale trudno jest jednoznacznie stwierdzić, czy zmiany psychiczne (np. nerwowość, nadpobudliwość, kłopoty ze snem) zaobserwowane u pacjentów stanowią przyczynę, objaw lub skutek ZJD.
W opinii specjalistów wpływ na rozwój choroby może mieć również antybiotykoterapia, wirusowe infekcje przewodu pokarmowego, przebyte zabiegi operacyjne w obrębie jamy brzusznej, źle skomponowany jadłospis, ubogi w błonnik, obfitujący natomiast w tłuste, potrawy, a także picie dużej ilości kawy, mocnej herbaty i alkoholu.

Leczenie i profilaktyka
Ponieważ nie do końca zostały poznane przyczyny wywołujące ZJD, chorobę tę można leczyć jedynie objawowo. Ważna jest też profilaktyka, która pozwala osobom miewającym sporadyczne kłopoty z układem pokarmowym uniknąć przemiany tego typu dolegliwości w ZJD w przyszłości. Dobrze dobrany jadłospis, zawierający lekkostrawne i zbilansowane produkty jest niezwykle ważny w tym procesie. Pokarmy zawierające duże ilości błonnika (np. kasze, owoce, warzywa) wspomagają naturalny proces oczyszczania jelit z zalegających tam szkodliwych substancji gnilnych a także minimalizują uporczywość skurczy i zatrzymują wodę. Dzięki czemu proces wypróżniania przebiega bez zakłóceń. Aby zminimalizować wzdęcia, powinno się unikać jedzenia kapusty, grochu, bobu, brokułów, kalafiorów oraz picia napojów gazowanych a także wykluczyć produkty, które łatwo ulegają fermentacji takie jak: soki owocowe, banany, orzechy, rodzynki i winogrona. Należy ograniczyć do minimum przyjmowanie leków oraz całkowicie wykluczyć inne substancje chemiczne zaburzające pracę jelit.
Dobra kondycja psychiczna chorego ma również ogromne znaczenie. Dlatego pacjenci cierpiący ZJD powinni unikać, napięć i sytuacji stresujących, dodatkowo dużo odpoczywać i możliwie często korzystać ze spacerów oraz ruchu na świeżym powietrzu.
W leczeniu ZJD stosuje się głównie preparaty farmakologiczne wspomagające wypróżnianie lub przeciwdziałające zparciom. Należy pamiętać, że nie można ich nadużywać, gdyż zaczęto i nierozważnie stosowane tracą na swojej skuteczności.
Doskonałe efekty natomiast daje zastosowanie probiotyków czyli produktów zawierających żywe kultury dobroczynnych bakterii. Probiotyki mogą być zażywane zarówno w postaci napojów np. Vita Biosa , przetworów mlecznych a także w formie kapsułek, czy tabletek. Uzupełniają one naturalną mikroflorę bytującą w jelitach, która odpowiedzialna jest za ich prawidłowe funkcjonowanie. Dzięki czemu przywrócona zostaje prawidłowość wypróżnień zarówno w biegunkach jak i zaparciach. Żywe mikroorganizmy usuwają także toksyny i szkodliwe substancje powstałe w procesie przemiany materii, przyczyniają się do zmniejszenia wzdęć Probiotyki można stosować przez długi okres czasu, bez konieczności robienia przerw, gdyż organizm się do nich nie przyzwyczaja. Po ok. 3 miesięcznej kuracji zwykle widoczne są już jej pozytywne efekty, które utrzymują się przez długi czas. Probiotyki doskonale sprawdzają się również w profilaktyce tego schorzenia.

Główne objawy zespołu jelita drażliwego (IBS) to:

• bóle brzucha
  • wzdęcie brzucha
  • biegunka i/lub zaparcia
  • uczucie niecałkowitego wypróżnienia
  • śluz w stolcu
  • zgaga, nudności
  • nadmierne odbijanie